Ăn uống thất thường ảnh hưởng đến làn da như thế nào?

Ăn bỏ bữa, giờ giấc thất thường, lúc ăn quá ít, lúc lại ăn nhiều đồ ngọt hoặc thức ăn nhanh… không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến làn da. Một số người nhận thấy da xỉn màu, dễ nổi mụn, khô hơn hoặc nhạy cảm hơn trong những giai đoạn chế độ ăn mất cân đối.

Tuy nhiên, không thể chỉ nhìn vào da để kết luận cơ thể đang thiếu chất. Những thay đổi trên da còn chịu tác động của nội tiết, giấc ngủ, stress, môi trường và cách chăm sóc da. Vậy ăn uống thất thường có thể ảnh hưởng đến làn da theo những cách nào?

Thế nào là ăn uống thất thường?

Ăn uống thất thường không đơn giản là một vài hôm ăn trễ. Tình trạng kéo dài có thể bao gồm:

• Thường xuyên bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng hoặc bữa chính.

• Ăn rất ít vào ban ngày nhưng ăn nhiều vào buổi tối.

• Chế độ ăn thiếu rau xanh, trái cây, protein hoặc chất béo tốt.

• Thường xuyên dùng bánh ngọt, nước ngọt, thức ăn nhanh và thực phẩm tinh chế.

• Ăn kiêng quá mức hoặc cắt bỏ nhiều nhóm thực phẩm trong thời gian dài.

• Lượng thức ăn thay đổi thất thường giữa các ngày.

Điểm đáng chú ý là giờ ăn không phải yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến da. Chất lượng khẩu phần và việc cơ thể có được cung cấp đủ năng lượng, protein, vitamin, khoáng chất và chất béo thiết yếu hay không mới là những yếu tố quan trọng.

1. Da có thể trở nên xỉn màu, thiếu sức sống

Ăn uống thất thường kéo dài có thể khiến làn da kém khỏe mạnh

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy khi cơ thể mệt mỏi, thiếu ngủ và ăn uống kém cân đối là khuôn mặt trông kém tươi tắn.

Làn da liên tục tái tạo nên cần được cung cấp protein, vitamin, khoáng chất và các acid béo thiết yếu. Dinh dưỡng không đầy đủ trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng bình thường của da. Các biểu hiện trên da cũng được ghi nhận trong nhiều tình trạng thiếu dinh dưỡng thực sự.

Tuy nhiên, da xỉn màu không phải dấu hiệu đặc hiệu của thiếu chất. Thiếu ngủ, stress, tiếp xúc ánh nắng, thiếu máu hoặc một số bệnh lý cũng có thể khiến da trông nhợt nhạt hoặc kém sức sống.

2. Da dễ nổi mụn hơn

Đây là vấn đề được quan tâm nhiều nhất khi nói đến mối liên hệ giữa chế độ ăn và làn da.

Các nghiên cứu hiện nay cho thấy chế độ ăn có tải lượng đường huyết cao có thể liên quan đến tình trạng mụn ở một số người. Những thực phẩm như bánh ngọt, nước ngọt, khoai tây chiên, bánh mì trắng hay nhiều loại thực phẩm tinh chế làm đường huyết tăng nhanh.

Khi đường huyết và insulin tăng, những tín hiệu liên quan đến IGF-1, tuyến bã nhờn và quá trình sừng hóa có thể thay đổi theo hướng thuận lợi cho sự hình thành mụn. Một số nghiên cứu nhỏ cho thấy chế độ ăn có tải lượng đường huyết thấp có thể giúp giảm số lượng tổn thương mụn.

Điều này không có nghĩa ăn một miếng bánh ngọt sẽ lập tức gây nổi mụn. Mụn là bệnh lý đa yếu tố, còn chịu ảnh hưởng của hormone, di truyền, mỹ phẩm, stress và thuốc.

Nếu ăn uống thất thường khiến bạn thường xuyên thay bữa chính bằng trà sữa, bánh ngọt, đồ chiên hoặc thức ăn nhanh, làn da có thể dễ gặp vấn đề hơn.

Hạn chế thực phẩm nhiều đường giúp hỗ trợ kiểm soát tình trạng nổi mụn

3. Da khô, bong tróc hoặc thô ráp

Da khỏe mạnh cần lipid để duy trì hàng rào bảo vệ và hạn chế mất nước qua da. Chế độ ăn kiêng quá nghiêm ngặt, đặc biệt khi kéo dài và thiếu chất béo thiết yếu, có thể ảnh hưởng đến tình trạng da.

Thiếu acid béo thiết yếu nghiêm trọng có thể gây các biểu hiện như da khô, ngứa và bong vảy. Một số thiếu hụt vitamin cũng có thể gây các thay đổi rõ rệt trên da.

Tuy nhiên, nếu chỉ bị khô da thông thường thì nguyên nhân thường gặp hơn vẫn là thời tiết, điều hòa, tắm nước nóng, sử dụng chất tẩy rửa mạnh hoặc hàng rào bảo vệ da bị tổn thương.

Không nên tự bổ sung nhiều vitamin chỉ vì thấy da khô.

4. Da có thể trở nên nhạy cảm hơn

Một chế độ ăn thiếu hụt kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì cấu trúc và chức năng bình thường của da.

Protein, acid béo thiết yếu, vitamin và các khoáng chất đều tham gia vào những quá trình khác nhau của da. Khi chế độ ăn quá đơn điệu hoặc cắt giảm nghiêm ngặt trong thời gian dài, cơ thể có nguy cơ không được cung cấp đủ các dưỡng chất cần thiết.

Da lúc này có thể khô hơn hoặc dễ khó chịu hơn, nhưng da nhạy cảm không đồng nghĩa với thiếu chất. Nếu da đột ngột đỏ rát, ngứa hoặc bong tróc, cũng cần kiểm tra lại mỹ phẩm, hoạt chất treatment và các bệnh da liễu.

5. Vết thương và tổn thương da có thể lâu phục hồi hơn nếu thiếu dinh dưỡng

Da cần nguyên liệu để tái tạo mô. Protein cùng nhiều vitamin và khoáng chất tham gia vào quá trình sửa chữa tổn thương.

Vì vậy, tình trạng thiếu năng lượng hoặc thiếu dinh dưỡng thực sự có thể ảnh hưởng đến quá trình lành thương. Đây thường là vấn đề đáng lưu ý hơn ở người ăn kiêng quá mức, suy dinh dưỡng hoặc mắc bệnh làm giảm hấp thu chất dinh dưỡng.

Một vài ngày ăn uống không đúng giờ khó có thể khiến da đột ngột mất khả năng phục hồi. Điều đáng quan tâm là thói quen ăn uống thiếu cân bằng kéo dài.

Ăn gì để hỗ trợ làn da khỏe mạnh?

Không có một món ăn duy nhất có thể làm da đẹp lên. Điều hữu ích hơn là duy trì khẩu phần đa dạng và ổn định.

Có thể ưu tiên:

• Protein: cá, thịt, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu.

• Rau củ và trái cây: cung cấp vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất chống oxy hóa.

• Chất béo không bão hòa: cá béo, quả bơ, các loại hạt, dầu ôliu.

• Tinh bột ít tinh chế: yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, khoai và các loại đậu.

• Nước: uống đủ theo nhu cầu cơ thể, nhất là khi hoạt động nhiều hoặc thời tiết nóng.

Đối với người dễ nổi mụn, có thể theo dõi xem việc thường xuyên ăn thực phẩm có tải lượng đường huyết cao có liên quan đến những đợt bùng phát mụn hay không. Bằng chứng hiện nay cho thấy đây là một trong những mối liên quan giữa chế độ ăn và mụn được nghiên cứu nhiều nhất, dù vẫn cần thêm các thử nghiệm chất lượng cao.

Không cần kiêng khem cực đoan hoặc tự loại bỏ hàng loạt thực phẩm chỉ để trị mụn.

Chế độ ăn cân bằng cung cấp dưỡng chất cần thiết giúp duy trì làn da khỏe mạnh

Da xấu đi có phải chắc chắn do ăn uống?

Không.

Làn da phản ánh tác động của rất nhiều yếu tố cùng lúc. Một đợt nổi mụn hoặc da xỉn màu có thể liên quan đến:

• Thay đổi nội tiết.

• Stress kéo dài.

• Thiếu ngủ.

• Chu kỳ kinh nguyệt.

• Mỹ phẩm không phù hợp.

• Ánh nắng và môi trường.

• Một số loại thuốc hoặc bệnh lý.

Chế độ ăn chỉ là một phần của bức tranh tổng thể.

Nếu da thay đổi rõ rệt kèm theo rụng tóc nhiều, móng giòn, giảm cân bất thường, mệt kéo dài, chóng mặt hoặc rối loạn tiêu hóa, nên đi khám thay vì chỉ cố thay đổi skincare.

Kết luận

Ăn uống thất thường không khiến làn da “xuống cấp” chỉ sau một vài bữa. Nhưng nếu tình trạng này kéo dài và dẫn đến chế độ ăn nhiều thực phẩm tinh chế, thiếu protein, chất béo thiết yếu, vitamin hoặc khoáng chất, làn da có thể xuất hiện những thay đổi như xỉn màu, dễ nổi mụn, khô và kém khỏe mạnh hơn.

Muốn chăm sóc da từ bên trong, không cần tìm một loại “siêu thực phẩm” đặc biệt. Một chế độ ăn đa dạng, đủ chất, ít thực phẩm tinh chế, kết hợp ngủ đủ, chống nắng và chăm sóc da phù hợp vẫn là nền tảng quan trọng nhất.

​​​​​​​

Rau xanh trái cây protein và chất béo tốt hỗ trợ nuôi dưỡng làn da từ bên trong